İnşaat Demiri Özellikleri
Ülkemizde yaşanan 17 Ağustos ve 12 Kasım depremlerinden sonra, sağlam ve kaliteli inşaat kavramı günlük hayatımıza fazlası ile girmiştir. Her zaman çok önemli olan bu kavramın bir deprem ile hayatımıza girmesi üzücüdür. Kaliteli ve sağlam inşaat için gerekenlerden birisi de, nitelikli ve kaliteli inşaat çeliği kullanımıdır. Bu yazının geri kalan kısmında inşaat çeliği ile nervürlü inşaat demiri kastedilecektir. İnşaat çeliğinde, dünyada değişik ülkelere ait standartlara göre üretimler yapılmaktadır bu standartların gelişimi incelendiğinde, inşaat çeliğinden beklenen mekanik özelliklerin yıllar içinde yükseldiği görülecektir. Bu beklentileri iki temel noktada toplayabiliriz |
1 - Gelişmiş mekanik özellikler
2 - Maliyet (ekonomiklik)
Aslında, inşaat çeliğinin mekanik özelliklerinin geliştirilmesinin temelinde de, ekonomik beklentiler yatmaktadır. Yapıların, statik ve / veya dinamik yüke göre dizaynlarında göz önünde tutulan noktalardan birisi de inşaat çeliğinin akma dayanımıdır. Buna ek olarak, son yıllarda kullanılan demirin sünekliği ve çekme dayanımı da göz önüne alınmaktadır. Demirin mekanik özelliklerinin artırılması neticesinde inşaatlarda kullanılacak demir kesiti düşürüleceğinden, daha az demir kullanılmakta ve bunun sonucunda ağırlıktan, nakliyeden ve hacimden kazanılmakta, dolayısıyla maliyetler düşmektedir. bu kısa açıklamalardan sonra ilerleyen bölümlerde, inşaat çeliğinin mekanik özelliklerini geliştirmenin yolları üzerinde durulacaktır. Mukavemet, temel olarak bir inşaat çeliğinden beklenen özelliktir. Genel olarak, min. 420 mpa akma istenen inşaat çeliğinde bazı ülkelerde bu alt sınır, 500 mpa hatta 600 mpa dır. maliyet göz önüne alındığında mukavemeti artırmanın temel yollarından birisi çeliğin içindeki karbon ( C ) ve mangan ( MN ) oranlarını artırmaktır. Demir içindeki C oranının artması, mukavemeti olumlu etkilerken, kaynaklanabilirlik özelliğini ters yönde etkilemekte ve malzeme kırılganlaşmaktadır. Bu nedenle, bir çok inşaat demiri standartında, karbon oranının üst sınırı verilmiştir. özel yöntemlerin kullanılmayacağı durumlarda kaynaklanabilirlik için karbon oranının % 25'dan az olması ( veya karbon eşdeğerinin ceq % 45'den küçük olması ) aranmaktadır. Kaynaklana bilirliğin önemi özellikle prefabrik yapıların imalatında çok önemlidir. Bu tür imalatlarda, hız ve ölçüsel hassasiyet nedeniyle kaynakla birleştirme kullanılmaktadır. Yine yüksek karbon oranı, malzemede gevrekliğe neden olacağından, malzeme imalat aşamasında kıvrılma ve bükülmelerde, çatlayacak ve / veya kırılacaktır. Doğal olarak bu, istenmeyen bir durumdur. İnşaat çeliği kullanımında, malzemenin katlanabilmesi ve bükülebilmesi, vazgeçilemeyecek bir özelliktir.
|
